मुंबई: मराठा आरक्षणाच्या मागणीसाठी आंदोलक मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईच्या आझाद मैदानात ‘आरपारची लढाई’ पुकारत आमरण उपोषण सुरू केले आहे. पोलिसांनी केवळ एका दिवसाची परवानगी दिलेली असतानाही, “आरक्षण घेतल्याशिवाय मैदान सोडणार नाही,” अशी ठाम भूमिका जरांगे यांनी घेतल्याने मुंबईत तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. याच पार्श्वभूमीवर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांचा मुंबई दौरा होत असल्याने, या आंदोलनाला आता एक नवे आणि महत्त्वपूर्ण वळण मिळण्याची शक्यता वर्तवण्यात येत आहे.
जरांगे पाटलांची ‘आरपारची लढाई’
मनोज जरांगे पाटील यांनी शुक्रवारी सकाळी आझाद मैदानात उपोषणाला सुरुवात केली. यावेळी त्यांनी सरकारला थेट इशारा दिला. “तुम्ही गोळ्या घाला किंवा तुरुंगात टाका, मी उपोषण सोडणार नाही. मागच्या वेळी झालेला दगाफटका पाहता, यावेळी मी मागे हटणार नाही,” असे सांगत त्यांनी आपला निर्धार स्पष्ट केला. जरांगे यांनी आपल्या हजारो समर्थकांना शांतता राखण्याचे आणि कोणताही गोंधळ न घालण्याचे आवाहन केले आहे. मुंबईत राज्यभरातून मोठ्या संख्येने आंदोलक दाखल होत असल्याने वाहतुकीवर परिणाम झाला आहे.
सरकारमध्ये समन्वयाचा अभाव? फडणवीसांची कोंडी?
या आंदोलनामुळे राज्यातील महायुती सरकारची मोठी राजकीय कोंडी झाली आहे. सरकारमधील प्रमुख नेत्यांच्या भूमिकांमध्ये समन्वयाचा अभाव स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
- मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस: “आम्ही आरक्षण दिले आहे, त्यामुळे हे आंदोलन का होत आहे हेच कळत नाही,” अशी प्रतिक्रिया त्यांनी दिली. मात्र, जरांगे आणि फडणवीस यांच्यात थेट संवादाची शक्यता सध्या धूसर दिसत आहे.
- मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे: त्यांनी आरक्षणाचे श्रेय घेताना “मी आरक्षण दिले,” असे म्हटले, ज्यामुळे सरकारमध्ये एकवाक्यता नसल्याची चर्चा सुरू झाली.
- उपमुख्यमंत्री अजित पवार: त्यांनी या आंदोलनापासून सुरक्षित अंतर ठेवल्याचे चित्र आहे.
सरकारमधील एकही वरिष्ठ नेता थेट संवादासाठी पुढे येत नसल्याने, मुख्यमंत्री फडणवीस या प्रकरणात एकटे पडत आहेत का, अशी चर्चा राजकीय वर्तुळात सुरू झाली आहे.
‘इकडे आड, तिकडे विहीर’ – ओबीसींचा इशारा
एकीकडे मराठा समाज आरक्षणासाठी आक्रमक झाला असताना, दुसरीकडे ओबीसी समाजानेही सरकारला इशारा दिला आहे. “मराठा समाजाला ओबीसीतून आरक्षण देण्याचा कोणताही विपरीत निर्णय झाल्यास, आम्हीही रस्त्यावर उतरू,” असे ओबीसी नेत्यांनी नागपुरात स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे सरकार ‘इकडे आड आणि तिकडे विहीर’ अशा पेचात सापडले आहे.
सर्वांचे लक्ष अमित शहांच्या भूमिकेकडे
या सर्व घडामोडींच्या केंद्रस्थानी आता केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांचा मुंबई दौरा आला आहे. जरी ते लालबागच्या राजाच्या दर्शनासाठी येत असले, तरी या दौऱ्याला राजकीय महत्त्व प्राप्त झाले आहे. राज्यात शिंदे-फडणवीस सरकार स्थापनेमागे अमित शहा यांची ‘महाशक्ती’ मानली जाते. त्यामुळे आज रात्री उशिरा होणाऱ्या बैठकीत ते या विषयावर काय भूमिका घेतात, हे पाहणे निर्णायक ठरेल.
या बैठकीनंतरच सरकारची पुढील दिशा ठरणार आहे. अमित शहा चर्चेसाठी कोणाला पुढे करणार? मुख्यमंत्री शिंदे यांना थेट निर्देश देणार की फडणवीसांनाच संवादासाठी पाठवणार? या सर्व प्रश्नांची उत्तरे शहांच्या भूमिकेनंतरच मिळतील. तोपर्यंत मुंबईतील राजकीय वातावरण तापलेले राहणार आहे.